Specjalistyczne badania geologiczne gruntu pozwalają określić dokładne warunki wodno-gruntowe
panujące na działce. Informacje te są bardzo istotne z perspektywy architekta, który może dzięki
nim dobrać właściwe rozwiązania konstrukcyjne i technologiczne. Czy inwestor ma obowiązek
zrealizować takie badania na etapie przygotowań poprzedzających budowę? Aby odpowiedzieć na
to pytanie, warto zerknąć do obowiązujących przepisów.

Badania geologiczne gruntu a obowiązujące prawo

W ustawie Prawo Budowlane możemy znaleźć informacje, że projekt budowlany powinien zawierać
wyniki badań geologiczno-inżynierskich w zależności od potrzeb. Z kolei Rozporządzenie Ministra
Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 2012 roku zalicza proste domy jednorodzinne do
pierwszej kategorii geotechnicznej, która nie wymaga przeprowadzania badań. A zatem, w teorii
obowiązujące przepisy nie nakładają obowiązku przeprowadzania takich badań na inwestorów,
którzy planują budowę domu jednorodzinnego. W praktyce wiele zależeć będzie natomiast od
dokładnych warunków obowiązujących na działce.

Kategorie geotechniczne gruntu

W kontekście obowiązku badań geologicznych gruntu warto powiedzieć więcej na temat kategorii
geotechnicznych. Możemy wyróżnić trzy takie kategorie. Każdy obiekt przydziela się do kategorii w
zależności od jego parametrów technicznych oraz od warunków wodno-gruntowych. Oto
najważniejsze informacje o poszczególnych kategoriach:

  •  I kategoria geotechniczna obejmuje niewielkie obiekty budowlane o statycznie wyznaczalnym
    schemacie obliczeniowym posadowione w prostych warunkach gruntowych.
  •  II kategoria geotechniczna obejmuje większe obiekty budowlane posadowione w terenie
    prostych lub złożonych warunków gruntowych.
  •  III kategoria geotechniczna obejmuje obiekty budowlane posadowione w skomplikowanych
    warunkach gruntowych.

Tylko w przypadku I kategorii geotechnicznej możliwe jest projektowanie w oparciu o analizę
materiałów archiwalnych i dotychczasowe doświadczenie projektanta. Warunki wodno-gruntowe
można określić na podstawie dostępnych map hydrogeodezyjnych, okolicznych zabudowań,
zachowania gruntu, jak również roślinności występującej na danym terenie. W przypadku II i III
kategorii geotechnicznej konieczne są natomiast warunki geologiczne gruntu.

badanie geologiczne

Kto określa kategorię geotechniczną gruntu?

Odpowiedzialne zadanie określenia kategorii geotechnicznej gruntu spoczywa na architekcie, który
będzie odpowiedziany za sporządzenie projektu architektoniczno-budowlanego. To właśnie on musi
na podstawie dostępnych informacji określić, do jakiej kategorii geotechnicznej zalicza się wybrany
obiekt. Jeśli inwestor planuje budowę na podstawie gotowego projektu domu, wówczas decyzję
podejmie architekt odpowiedzialny za adaptację projektu pod kątem specyfiki działki.
Problem w tym, że opinia projektanta nie zawsze pokrywać się będzie z opinią organów
administracyjnych odpowiedzialnych za wydanie pozwolenia na budowę lub zaakceptowanie
zgłoszenia prac budowlanych. Urzędnik może stwierdzić, że klasyfikacja dokonana przez projektanta
była błędna i zażąda od inwestora uzupełnienia dokumentów o opinię geotechniczną. Taka sytuacja
może opóźnić planowany start inwestycji.

O czym warto pamiętać:

Decyzja projektanta często jest uzależniona od sytuacji zastanej na miejscu. Jeśli dany obszar jest
dobrze znany architektom i geodetom (ponieważ w przeszłości wybudowano tu już wiele budynków),
wówczas projektant bez żadnych dodatkowych zastrzeżeń przydzieli obiektowi I kategorię
geotechniczną. Jeśli jednak budowa domu jest planowana na obszarze o bardzo rzadkiej zabudowie,
a ponadto już na podstawie samych obserwacji można podejrzewać, że warunki wodno-gruntowe są
problematyczne, wówczas projektant przydzieli obiekt do II kategorii, co będzie skutkowało
nałożeniem na inwestora obowiązku przeprowadzenia badań geotechnicznych.

Dlaczego warto wykonać badania geotechniczne gruntu?

Jak widzisz, obowiązujące przepisy prawne zakładają, że badanie geotechniczne gruntu nie jest
konieczne w przypadku I kategorii geotechnicznej, do której zaliczają się domy jednorodzinne. Takie
badania są natomiast obowiązkowe w przypadku II oraz III kategorii geotechnicznej. O przydzieleniu
obiektu do danej kategorii odpowiada natomiast architekt odpowiedzialny za projekt
architektoniczno-budowlany. W większości przypadków projektanci automatycznie klasyfikują domy
do I kategorii, co może jednak tworzyć pewne problemy na etapie formalności. Odmienne zdanie
może mieć bowiem urząd, który zażąda od inwestora przedłożenia opinii geotechnicznej.
Dlatego też, niezależnie od tego, czy planowana przez Ciebie inwestycja wymaga takiej opinii, zawsze
warto zdecydować się na badanie geologiczne gruntu. Pamiętajmy o tym, że na podstawie tych
badań można bardzo precyzyjnie określić warunki wodno-gruntowe, a uzyskane informacje okażą się
cenne dla architekta, który będzie mógł wybrać odpowiedni rodzaj fundamentów, a także podejmie
decyzje odnośnie dodatkowych działań, np. zastosowania drenażu opaskowego. To w rezultacie może
przełożyć się na bardziej trwały, żywotny oraz funkcjonalny dom.

badanie geologiczne